Zelfsturende organisatie bouwen

Zelfsturende organisatie bouwen is niet zomaar gedaan. De valkuil.

zelfsturende organisatie bouwen‘zelfsturing’ het nieuwe toverwoord geworden, waar voorheen management lagen waren aangebracht om het allemaal efficiënter en meetbaar te maken. Zelfsturende organisaties moeten het allemaal beter te maken waarbij medewerkers het onderling regelen, want volgens verschillende onderzoeken is er met sociale innovatie de grootste stappen te maken. Organisaties willen zich steeds weer verbeteren, nu alles meetbaar is geworden en het ‘benchmarken’ met andere soortgelijke organisaties is gedaan is het tijd voor iets nieuws wat de kwaliteit en bezieling terug gaat brengen op de werkvloer.
Zelfsturende organisaties zijn de volgende logische stap in het geheel naar een ander plan te tillen, maar daar zijn ook andere handels- en denkwijzen voor nodig. Waar het ‘oude’ management uitging van controleren, meten en sturen, drijft de zelfsturende organisatie op kaderen en samen doen, en het vervolgens organisch laten ontstaan. Bij deze laatste aanpak hoort een compleet ander paradigma voor alle werknemers in de organisatie. Daardoor wemelt het van de cursussen en opleidingen die richting kunnen geven aan dit proces. Trainen om anders te gaan denken is nodig om dit proces te laten slagen. Met de oude werknemers die hun werk deden gedreven op controle ga je deze slag niet maken.

In de praktijk, zo moet het dus nietZelfsturende organisatie bouwen
Een teamleider van een groot ziekenhuis dat de principes van de zelfsturende organisatie wilde omarmen was naar een training zelfsturen gestuurd. Daar had hij de aanmoediging gekregen om het geleerde direct in de praktijk te brengen tijdens het eerst volgende teamoverleg, want anders lekt de kennis weg. Die dag was de teamleider niet te stuiten en als een trein ging hij door de principes van zelfsturing heen. Hij benoemde de achter liggende wens van het management om de organisatie en met name zijn afdeling vanaf nu transparanter en opener te laten opereren. Hij had daarnaast ook de opdracht gekregen om een aantal personeelsleden naar een andere afdeling over te plaatsen omdat zij een aantal taken zouden laten vallen. Om de koe bij de hoorns te vatten vroeg hij zijn teamleden, in het kader van de zelfsturing, om elkaar te gaan beoordelen en elkaar te wijzen op fouten. “Uit dit proces komt dan vanzelf naar voren wie er mag blijven en wie er overgeplaatst wordt, om zo het beste team te laten ontstaan.” aldus de teamleider.
Het bleef even stil na deze opdracht in het teamoverleg, totdat er één zei “Ja maar dat kan ik niet, ik ga toch niet tegen mijn collega’s zeggen wat ze fout doen. Daar ben ik niet voor en dat is jouw taak”. En weer was het stil in het team overleg. Toen vielen er nog wat medewerkers bij en ook zij gaven aan dat ze echt niet van plan waren om commentaar te leveren op elkaar met als gevolg dat zij onderling zelf moesten uitvechten wie mocht blijven en wie er moest vertrekken. “De wereld is klein en je komt elkaar iedere keer weer tegen. Dan heb ik het straks gedaan en is het gedaan met onze collegiale verhoudingen. Daar doe ik niet aan mee. Punt uit.” verkondige één teamlid mondig. De andere reageerden instemmend.

In dat geval…
En weer viel er een beklemmende stilte in het teamoverleg. De teamleider nam weer het woord en zei “kennelijk zijn jullie nog niet toe aan een zelfsturende organisatie, dan zal ik het wel doen. Jij, jij en jij,”. Hij wees drie werknemers aan in het overleg. “Gaan vanaf morgen naar de andere afdeling, en hierbij sluit ik het overleg voor deze week! “En nu weer aan het werk!”

Opgetekend uit de mond van een zwaar gefrustreerde medewerker van een ziekenhuis die inmiddels na een paar weken zelfsturing met een burn-out bij ons aan heeft geklopt.

Leon Brinkers Burn-out specialist.

Wat kunnen wij voor u betekenen
Heeft u een uitdaging of denkt u na over het thema “zelfsturende organisatie bouwen”, loopt u met plannen voor een duurzaam personeelsbeleid, sociale innovatie of duurzame inzetbaarheid. Streeft u naar een houdbare werkomgeving waarin samenwerken, vertrouwen en innovatie kernbegrippen zijn en u wilt daarover met ons van gedachte wisselen, stuur dan een mail of bel met +31 (0)168 48 1717. Wij denken graag met u mee en vinden altijd die ‘opening’ die nodig is om weer een stap verder te zetten.