Wat is burn-out? En wat kun je doen?

Wat is burn-out? Een veel gestelde vraag

Burn-out is het resultaat van het proces van langdurige stress wat zich kenmerkt door drie zaken, tw:

  1. Het ontbreken van zelfvertrouwen, alles lijkt moeilijk en dingen wat voorheen op een routine klus leek lijkt nu een enorme hoge berg te zijn geworden.
  2. Uitzichtloosheid wat zich kenmerkt doordat er voor een hele hoop zaken geen oplossing lijkt te zijn. De persoon zit vaak letterlijk met de handen in het haar
  3. Vermoeidheid hoewel dit niet bij iedereen voorkomt is dit toch een veel gehoorde klacht.

Dit is het antwoord op de vraag wat is burn-out?

Wat te doen bij acute burn-out van een medewerker?

In eerste instantie kunt u niets anders doen dan de procedure volgen voor ziekmeldingen die je normaal ook hanteert (Poortwachter). Daarna is het het meest verstandig om direct met de medewerker aan de slag te gaan door het volgen van een coaching traject. Vanaf 2015 vergoeden de verzekeraars geen psychologische hulp meer voor burn-out en is de medewerker aangewezen op de hulp van de bedrijfsarts of de huisarts en kan professionele hulp alleen zelf worden inschakelen voor uw medewerker.
Voor vragen bel met +31 (0)168 48 1717 of stel uw vraag over onze benadering via de email dan nemen wij contact met u op.

wat is burn-out

En dan?

Het is belangrijk dat je bij elk contact met de medewerker in kwestie, voor ogen houdt wat er aan de hand is bij die persoon. Realiseer je dat die persoon in een totaal andere fase zit dan de laatste keer dat je hem of haar op het werk sprak. De situatie waarin diegene nu verkeert is vaak onbegrijpelijk voor zijn of haar omgeving, maar vooral ook voor de persoon zelf. Had diegene begrepen wat er aan de hand was, dan was het zover niet gekomen.

Opeens is het overduidelijk

Een kenmerk van een burn-out is, dat het vaak plotseling komt. Het ene moment lijkt het of er nog niets aan de hand is, ‘business as usual’. Het gaat niet zo heel erg lekker, maar niet in de mate dat het abnormaal is of zo. Het volgende moment gebeurt er iets met die persoon waardoor in één keer overduidelijk is dat er iets heel erg mis is. Dit kan verschillende vormen aannemen. Een angst-aanval, een huilbui bij de ingang van het kantoor, van het ene op het andere moment niet meer kunnen lopen, overmand worden door een onmetelijke vermoeidheid die alle lust en zicht op mogelijkheden wegneemt.

Dat ene moment markeert een nieuwe fase in het leven van deze persoon. Nadat dit overduidelijke signaal is afgegeven is er geen weg terug naar de vorige fase. Van het ene op het andere moment is de burn-out daar en die gaat niet zomaar weg. Dit is onbegrijpelijk voor wie het nooit heeft meegemaakt en zelfs al heb je het eens ervaren dan nog is het moeilijk voor te stellen hoe het voor een ander is.

De kikker

Een burn-out heeft een lange ontstaansgeschiedenis, want natuurlijk ‘overkomt’ een burn-out iemand niet. Het komt niet willekeurig uit de lucht vallen. Het begint met een disbalans in iemands leven die steeds maar groter en groter geworden is tot het onhoudbaar werd. Net als de kikker die gekookt wordt zonder het te merken, heeft deze medewerker niet aan zien komen dat zijn of haar absolute kookpunt bereikt is. Omdat diegene zelf niet aan de bel kon trekken heeft z’n lijf dat gedaan. Het lichaam heeft aan de noodrem getrokken. Nu moet het weer vanaf stilstand in beweging gaan komen.

wat is burn-out

De noodrem zit erop

Wie professioneel of privé te maken krijgt met iemand met een burn-out is zelf nog in volle vaart, net als diegene dat was, voor de noodrem de boel stil zette. Wanneer je dat scenario probeert in te beelden bij het contact met de medewerker, kun je zorgen dat je je eigen vaart bewust even vermindert voorafgaand aan communicatie-momenten. Anders zoef jij op volle snelheid voorbij en bereik je precies het tegenovergestelde van wat je wilde bereiken. Diegene schrikt van jouw enorme vaart en wordt met z’n neus op de feiten gedrukt dat hij of zij onmogelijk daar in mee kan. Dit is beangstigend en confronterend. Omdat diegene de balans volledig kwijt is, kunnen kleine dingen helemaal verkeerd begrepen worden. Bemoedigende woorden, kunnen als dringende aansporing gevoeld worden om snel weer aan het werk te gaan. Dat wil diegene ook wel, maar de trein staat stil en de rem zit erop. Op dit moment is zelfs denken aan werk een onmogelijkheid. Het meest benauwende wat die persoon nu ervaart is dat hij of zij geen flauw idee heeft wat er aan de hand is, hoe dat komt en hoe de trein weer in beweging kan komen.

Tijd voor revisie

Allereerst is het belangrijk te constateren dat die noodrem erop zit, maar ook dat de trein inmiddels veilig tot stilstand gekomen is. Eigenlijk is er niets aan de hand. De trein is niet echt beschadigd, die staat alleen maar stil. Nu kan de noodrem er af. Dit vergt wat onderhoud en het kan wat tijd in beslag nemen. Wanneer het sein weer op veilig staat voor de persoon in kwestie en de angst verdwenen is, kan het onderzoek starten. Waarom liep die trein niet goed? Kromme wielen? Een anker dat afremde? Te zwaar beladen? Eerst moet het euvel gevonden worden om het te kunnen herstellen. Tijd voor revisie. Dan kan langzaam weer een proefritje gemaakt worden. Daarmee wordt snel genoeg duidelijk of de trein weer in balans is, of dat er toch nog akkefietjes zijn die hersteld moeten worden. Het kost een poosje om die trein helemaal na te kijken en na een paar proefritjes wordt geleidelijk aan duidelijk wat er allemaal mankeert.

Uit de analogie met de trein blijkt meteen al dat het niet verstandig is om weer in volle vaart de normale dienstregeling te hervatten als nog niet al het herstelwerk gedaan is. Dat gaat maar even goed, voordat de onontdekte averij alsnog aan het licht komt, door weer een volgend signaal. Uiteindelijk is de trein volledig gereviseerd en is het vertrouwen teruggekeerd dat ‘full-speed’ ritten weer helemaal mogelijk zijn. Of diegene het in eerste instantie voorzichtig aan doet en rustig de belasting opbouwt of zo snel mogelijk weer op volle kracht meedoet aan de dienstregeling, is per trein verschilllend. Er zijn nou eenmaal boemeltreintjes, sneltreinen en Hi-Speeds. En af en toe een pit-stop is voor elke trein een aanrader!

Houd bij het inplannen van nieuwe ritten rekening met de nieuwe ‘specs’ van de gereviseerde trein. Door het herstellen van de schade, is deze trein met z’n nieuwe onderdelen anders uitgerust. Deze trein heeft o.a. verbeterde signalerings- en relativeringssystemen. Gelukkig zijn er voor alle treinen voldoende rails en dienstregelingen te vinden.

En vergeet niet

Ook al kun je je er niets bij voorstellen en ligt het geheel niet in jouw aard om een burnout te krijgen: we zijn allemaal mensen die ongemerkt in een situatie kunnen belanden die uiteindelijk leidt tot een noodstop. Hoe harder mensen roepen dat dat voor hen niet geldt, hoe minder oog ze zullen hebben voor hun eigen badwater dat richting het kookpunt gaat.

Heb je één of meer medewerkers die hun kookpunt naderen of al in de revisie zitten en je wilt hen zo goed mogelijk ondersteunen, overweeg dan een specifieke burn-out begeleiding. Wanneer je medewerker merkt dat je zijn problemen serieus neemt en dat je de moeite neemt om hem of haar zo goed mogelijk te ondersteunen, is dat al een hele opluchting en een zorg minder.  Voor jezelf is het ook fijn om te weten dat je medewerker de juiste ondersteuning krijgt.

Ps. Meer tips en achtergrond over wat is burn-out, wat is de beste manier voor omgang met medewerkers met burn-out, kun je via onderstaand formulier aanvragen. Wil je meer weten over onze dienstverlening, neem dan contact op.

Veel vragen over ‘wat is burn-out’ en de oplossingen voor managers die leiding geven aan medewerkers met burn-out worden behandeld in het boek Gefeliciteerd met je burn-out van Marina Schriek. Het boek staat vol met tips en oefeningen om zelf of door uw medewerkers toe te passen en is bijzonder geschikt voor ‘biblio-therapie’. Lezers noemen dit boek helder geschreven en makkelijk toepasbaar.

PS2 in 2011 heeft de NVAB (Nederlands Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde) een richtlijn opgesteld in een gezamenlijke definitie de LESA Overspanning en Burnout*. Hierin hebben zij bepaald dat de huisarts de behandeling van burn-out op zich neemt en daarna de eerstelijns psycholoog. Vanaf 2015 is hulp door een eerstelijns psycholoog door de verzekeraars afgesloten en komt de begeleiding alleen nog van de huisarts en de bedrijfsarts. Beiden zijn niet kundig genoeg om deze problematiek op te pakken en dient u zelf naar alternatieven te grijpen. Wij kunnen u snel en vakkundig helpen bij de re-integratie van uw medewerker met stress gerelateerde klachten.
Neem contact met ons op via +31 (0)168 48 1717 of stel uw vraag over onze benadering via de email en stel daar u vraag rechtstreeks aan een van onze behandelaars.

* Definitie LESA Overspanning en Burnout
“Bij burnout is sprake van een bijzondere vorm van overspanning. Overspanning leidt tot psychische en lichamelijke spanningsklachten en mensen kunnen niet goed meer functioneren (thuis, op het werk of op school). Bij burnout duren deze klachten langer dan 6 maanden en staan gevoelens van moeheid en uitputting sterk op de voorgrond. Burnout hoeft niet door het werk te komen, maar kan ook door andere factoren veroorzaakt worden.”