Hoe herken je een burn-out?

Hoe herken je een burn-out en wat zijn de symptomen?

Hoe herken je een burn-outEen burn-out is al lang geen taboe meer. Zeker sinds de berichtgeving omtrent bestuurders van grote organisaties die te kampen hebben met burnout, is het binnen veel organisaties goed bespreekbaar. Ook zijn organisaties verplicht om een stappenplan te hebben voor stressgerelateerd verzuim. Dit is een onderdeel van de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E), zoals benoemd in artikel 25 van de arbowet over goed werkgeverschap.
Zo’n stappenplan blijkt hard nodig. Volgens het CBS heeft zo’n 14 procent van de Nederlandse beroepsbevolking last van burn-out verschijnselen. Bij langdurige stress thuis of op het werk, krijg je lichamelijke en/of geestelijke klachten. Het is belangrijk de symptomen van die klachten voortijdig te herkennen én er naar te acteren. Het liefst ga je direct aan de slag, wanneer de eerste symptomen de kop opsteken. Juist dan is het mogelijk om te herstellen door simpelweg wat gas terug te nemen. Dit kun je doen door stressfactoren in je leven aan te pakken. Denk daarbij aan vermindering van de werkdruk, je gedrag aanpassen en even pas op de plaats te maken. Ook helpt het om je aandacht te verleggen naar zaken die je energie geven. Het op tijd acteren zal een burn-out voorkomen en de kans op uitval met verzuim aanzienlijk verminderen. Burn-out is het resultaat van het proces van langdurige stress wat zich kenmerkt door drie zaken, t.w.:

1.Het ontbreken van zelfvertrouwen, alles lijkt moeilijk en zaken die voorheen tot je gewone routine behoorden, vormen nu een berg waar je tegen op kijkt.

2.Uitzichtloosheid, wat zich kenmerkt doordat er voor een hele hoop zaken geen oplossing lijkt te zijn. De persoon zit vaak letterlijk met de handen in het haar.

3.Vermoeidheid, hoewel dit niet bij iedereen voorkomt is dit toch een veel gehoorde klacht.

Wat te doen bij acute burn-out?
Als werkgever kun je In eerste instantie niets anders doen dan de procedure volgen voor ziekmeldingen die je normaal ook hanteert (Poortwachter). Vaak komt de ziekmelding voor de werkgever als een donderslag bij heldere hemel en weet je niet goed hoe je moet reageren. Daarna komt vaak het gevoel van “dat gaat lang duren!”. Als burn-out specialist hebben we ervaring dat het zo snel mogelijk starten met re-integratie middels coachinggesprekken met de burn-out cliënt zich zelf altijd terugbetaald vanwege de kortere verzuimduur.

Voor de werknemer met burn-out?
De werknemer vertelt ons vaak dat deze totaal overladen is. Dat het zo echt niet meer kan en dat hij of zij geen andere keuze had dan zich ziek te melden. Vaak is deze de persoon in kwestie eerst bij de huisarts geweest, waar de conclusie getrokken is dat het om een burn-out gaat. De patiënt krijgt het advies om tijd te nemen om tot rust te komen en een paar weken later nog eens langs te komen.
Toch is gewoon thuis blijven en hopen dat het over gaat, geen goed idee. Thuis is de patiënt op zichzelf aangewezen, wat maar al te vaak resulteert in piekeren, schuldgevoelens en onbegrip.

Wat dan wel? Actief ondersteunen door coaching gesprekken te voeren is het beste wat je kunt doen. Naast tot rust komen, bijslapen en recupereren, is het van belang om aan de slag te gaan. Zonder inzicht in het gedrag dat tot de burn-out leidde, is het bijzonder lastig om tot een definitief herstel te komen.

Wat kan de werkgever doen met de burn-out medewerker
Het is belangrijk dat je bij elk contact met de medewerker voor ogen houdt wat er aan de hand is. Realiseer je dat die persoon in een totaal andere fase zit dan de laatste keer dat je hem of haar op het werk sprak. De situatie waarin diegene nu verkeert is vaak onbegrijpelijk voor zijn of haar omgeving, maar vooral ook voor de persoon zelf. Had diegene begrepen wat er aan de hand was, dan was het zover niet gekomen.
Een kenmerk van een burn-out is, dat het vaak plotseling komt. Het ene moment lijkt het of er nog niets aan de hand is, ‘business as usual’. Het gaat niet zo heel erg lekker, maar niet in de mate dat het abnormaal is. Het volgende moment gebeurt er iets met die persoon waardoor in één keer overduidelijk is dat er iets heel erg mis is. Dit kan verschillende vormen aannemen. Een angst-aanval, een huilbui bij de ingang van het kantoor, van het ene op het andere moment niet meer kunnen lopen, overmand worden door een onmetelijke vermoeidheid die alle lust en zicht op mogelijkheden wegneemt.

En dan?
Dat ene moment markeert een nieuwe fase in het leven van deze persoon. Nadat dit overduidelijke signaal is afgegeven is er geen weg terug naar de vorige fase. Van het ene op het andere moment is de burn-out daar en die gaat niet zomaar weg. Dit is onbegrijpelijk voor wie het nooit heeft meegemaakt en zelfs al heb je het eens ervaren dan nog is het moeilijk voor te stellen hoe het voor een ander is.

De re-integratie van burn-out
Wie professioneel of privé te maken krijgt met iemand met een burn-out is zelf nog in volle vaart, net als diegene dat was, voor de noodrem de boel stil zette. Wanneer je dat scenario probeert in te beelden bij het contact met de medewerker, kun je zorgen dat je je eigen vaart bewust even vermindert voorafgaand aan communicatie-momenten. Anders zoef jij op volle snelheid voorbij en bereik je precies het tegenovergestelde van wat je wilde bereiken. Diegene schrikt van jouw enorme vaart en wordt met z’n neus op de feiten gedrukt dat hij of zij onmogelijk daar in mee kan. Dit is beangstigend en confronterend. Omdat diegene de balans volledig kwijt is, kunnen kleine dingen helemaal verkeerd begrepen worden. Bemoedigende woorden, kunnen als dringende aansporing gevoeld worden om snel weer aan het werk te gaan. Dat wil diegene ook wel, maar de trein staat stil en de rem zit erop. Op dit moment is zelfs denken aan werk een onmogelijkheid. Het meest benauwende wat die persoon nu ervaart is dat hij of zij geen flauw idee heeft wat er aan de hand is, hoe dat komt en hoe de trein weer in beweging kan komen.

De beste tip voor burn-out re-integratie
Probeer samen met een vertrouwenspersoon of de coach van de medewerker het ‘Plan van Aanpak UWV’ te maken en daarin afspraken vast te leggen. Meestal ziet de medewerker niet waar het heen moet omdat een van de symptomen, het niet kunnen overzien van het geheel’ dat te moeilijk maakt. Vaak kan een goede coach, wanneer deze het vertrouwen van de medewerker heeft, behulpzaam zijn en aangeven wat er wel en niet mogelijk is. En kan hij afspraken maken hoe om te gaan als afspraken niet nagekomen kunnen worden.

Voor meer informatie kunt u bellen met De Opening op +31 168 48 1717 of mailen met info@deopening.nl. Ook kunt u naar de contactpaginda gaan en daar een bericht achterlagen voor ons. Wij nemen dan contact met u op.

Jongeren en burn-out
Vooral jongeren uit de Generatie Y zijn vaker slachtoffer van burn-out. In de documentaire “Talking About mY Generation” wordt hier aandacht aangegeven. Oprichter van ‘de opening’, Marina Schriek gaf ook input voor deze documentaire.

Talking about mY generation is speciaal ontwikkeld voor organisaties om de gevaren van burn-out en stress voor te zijn. En is daarnaast zeer geschikt om generatiemanagement in organisaties bespreekbaar te maken.
Hieronder de input van Marina in deze documentaire van Mart Bloem.

Burn-out herstel tip: Lees het boek Gefeliciteerd met je burn-out van Marina Schriek, oprichter en eigenaar van ‘de opening’ | burn-out specialisten.
Het boek heeft al duizenden lezers geholpen om sneller te herstellen van hun burn-out.