Check je werkstress een heldere businesscase

Check je Werkstress een heldere businesscase. Burn-out, is niet voor watjes!

  Check je werkstress een heldere businesscaseDinsdag 13 mei lanceerde minister Asscher de communicatiecampagne ‘Check je Werkstress’ over de gevaren en gevolgen van werkstress. Het blijkt dat ruim 40% van de werknemers vindt dat het werk mentaal te belastend is en 25% geeft aan continu onder hoge tijdsdruk te werken. Het gevolg hiervan is dat gemiddeld over alle sectoren heen 31% van het verzuim door werkstress wordt veroorzaakt. Daarmee is ‘Check je Werkstress’ een heldere businesscase voor alle organisaties.

Risicogroepen met een aandeel van meer dan 50% voor stressgerelateerd verzuim zitten in sectoren zoals het onderwijs, gezondheidszorg en financiële instellingen. Vooral organisaties waar veel op HBO plus niveau wordt gewerkt in de exacte materie, zoals in de ICT, advocatuur, accountancy, lopen samen met de medische beroepen het meeste risico. Uit onderzoek blijkt ook dat 40% van de werknemers behoefte heeft aan maatregelen om werkstress op de werkvloer en de gevolgen daarvan te voorkomen.

De campagne van minister Asscher is in het leven geroepen om de ernst van werkstress en de gevolgen daarvan zoals bijvoorbeeld een burn-out, uit de taboe sfeer te halen. Medewerkers met een burn-out worden vaak gezien als slap, wat ver van de waarheid is. Een burn-out is niet voor watjes! Het zijn juist de meest volhardende mensen die zelf hun problemen oplossen en anderen helpen waar mogelijk, die omvallen.

Van werkstress naar burn-out
De oorzaken van werkstress liggen op vele gebieden met als kern het ontbreken van zelfvertrouwen. Het niet ‘nee’ kunnen zeggen, het belangrijk vinden om gehoord en gezien te worden, het plegen van roofbouw om maar te blijven voldoen aan de eisen, gesteld door werk en gezin, ondanks allerlei kwalen en ongewenst gedrag, zijn de meest gehoorde klachten betreffende werkstress en burn-out. Algemeen wordt aangenomen dat de hoofdcomponent van burn-out uitputting is maar dat is onjuist. Uitputting komt lang niet bij iedereen met een burn-out voor. Twee andere componenten wel en deze zijn:

  1. Het ontbreken van zelfvertrouwen, waarbij taken die voorheen gemakkelijk waren nu soms onneembare bergen lijken.
  2. Uitzichtloosheid, wat zich kenmerkt door het niet meer overzien van alle taken en activiteiten waarbij alles door elkaar lijkt te lopen. De persoon zit dan letterlijk met de handen in het haar en kan zich maar moeilijk concentreren op één hoofdtaak of activiteit.

Check je werkstress een heldere businesscaseWerkstress herkennen
Werkstress komt voornamelijk voor in organisaties waar niet als een team wordt samengewerkt en er geen vertrouwen is om rustpunten in te lassen. Stress ontstaat wanneer er geen zeggenschap meer is over de eigen richting en het tempo dat men zelf voor ogen heeft. De richting en het tempo worden verstoord op het moment dat er taken af moeten of wanneer er iets spannends staat te gebeuren. Op zich is er niets mis mee, als de spannende of stressvolle momenten maar voldoende afgewisseld worden met ontspanning.

De score bijhouden
Wanneer men iedere dag zou waarderen met een cijfer en dit cijfer langere tijd op of beneden een vijfje is, dan is er sprake van continue werkstress. Het is dan aan te bevelen om te onderzoeken welke taken zoveel energie kosten en waarom. Vervolgens kun je bepalen welke van die zaken beïnvloedbaar zijn en welke niet voor de functie. Soms kunnen zaken niet anders aangepakt worden omdat de baan of werkkring daar geen ruimte voor geeft. In zo’n geval is het de moeite waard om tóch nog eens te bekijken wat mogelijk is. Herschikking van taken, gebaseerd op talenten, werkt vaak goed. Ook duo-banen kunnen verrassend goed uitpakken wanneer twee verschillende persoonlijkheden samen de taken delen. Als er geen oplossing is te vinden zit er niets anders op dan een andere kandidaat te zoeken en een outplacementtraject voor de werknemer met werkstress te starten. Uiteraard alleen wanneer intern op geen enkele manier van de talenten van deze persoon gebruik gemaakt kunnen worden.

Cultuurprobleem
Veel werknemers voelen zich niet veilig genoeg om stresssituaties aan te kaarten. De werknemer blijft dan zolang mogelijk zitten en zoekt ondertussen naar een andere werkgever. Vaak gaat dit dan stiekem en verzint de medewerker van alles om maar niet te laten merken dat hij of zij aan het solliciteren is. Dit kost de onderneming geld omdat grijs wordt verzuimt en de medewerker niet meer met aandacht en passie zijn werk doet. Probeer een cultuur te scheppen waarin medewerkers aan kunnen geven dat ze weg willen gaan. Doe je dat open en eerlijk dan geef je elkaar de kans om nog van koers te veranderen en maatregelen te nemen om het werk te behouden. Ook kan je als onderneming leren van de eerlijkheid van de vertrekkende werknemer, doe dus altijd een exit gesprek. Open en eerlijk met elkaar communiceren is in ieders voordeel, aangezien de vervangingskosten voor een medewerker minimaal 150% van het bruto jaarsalaris bedraagt.

Psycho-sociale arbeidsbelasting
Een onderdeel van de verplichte risico-analyse is het nemen van maatregelen om de PSA (psycho-sociale arbeidsbelasting) binnen de perken te houden. Je hebt als werkgever een voordeel wanneer je de signalen van werkstress kunt herkennen zodat er vroegtijdig actie kan worden ondernomen tegen de schadelijke gevolgen van werkstress. Het is belangrijk om te weten of de balans tussen werk en privé in orde is. Als werkgever kan je er op sturen door een medewerker eerder naar huis te sturen of later te laten beginnen als deze belast is met bepaalde zorgtaken of wanneer het thuis niet lekker loopt. Sluit je ogen niet voor de cultuur van de organisatie. De communicatiecampagne ‘Check je Werkstress’ van Minister Asscher is juist in het leven geroepen omdat er zoveel stoere op bonus gedreven organisaties zijn waar het niet cool is om last van stress of een burn-out te hebben. Dit soort organisaties zijn juist erg kwetsbaar voor stress en burn-out omdat de target gedreven cultuur in de hand werkt dat men elkaars concurrent is, waardoor oprechte ruggesteun van collega’s en/of leidinggevenden ontbreekt.

Check je werkstress een heldere businesscase in cijfersCheck je werkstress een heldere businesscase om met sociale innovatie aan de slag te gaan in cijfers
Studie wijst uit dat 49% van de werknemers de relatie met de werkgever en het management beschrijft als negatief of lauwtjes. Dit geeft aan dat op dit gebied veel voordeel te behalen is. Door preventief aan de slag te gaan met werkstress voorkomt de organisatie veel persoonlijke ellende en bespaart tegelijkertijd enorm veel geld. De businesscase is zeer aantrekkelijk: aanpak van het disfunctioneren van medewerkers door miscommunicatie en slecht leiderschap, leidt tot ruim 22% verbetering van productiviteit blijkt uit onderzoek. Tevreden werknemers hebben een betere werkattitude en genereren tot 38% verbetering door een hogere klanttevredenheid en dragen voor 27% bij aan een hogere omzet. Tel uit je winst!

Léon Brinkers

Check je werkstress een heldere businesscase voor alle organisaties!