Burn-out onder studenten geneeskunde was nog nooit zo hoog!

Burn-out onder studenten geneeskunde Epidemie of Trend?

Geveld nog vóór de Co-schappen

Een bezorgde vader vroeg om raad voor zijn dochter, die in het vooruitzicht van haar aankomende co-schappen, tijdens haar studie geneeskunde ingestort was en zich voor onbepaalde tijd ziek had moeten melden. Burn-out! Tegen overmatige stress bestaat geen medicijn. Gelukkig maar. Het plan van aanpak waar dochterlief zelf mee kwam was: “ik ga eerst maar eens een poosje leuke dingen doen samen met een vriendin”. Pa had het er maar moeilijk mee. “Zo los je toch niets op, er moet een betere benadering zijn, die doelgerichter is?!”.
Ik kon het niet laten om te glimlachen en zijn dochter groot gelijk te geven. Haar noodgedwongen besluit om ‘leuke dingen’ te gaan doen, haalt de aandacht weg van haar ‘problematische situatie’, die in werkelijkheid een prachtig persoonlijk ontwikkelingsproces is. Zo gaat de druk van de ketel en ontstaat direct ruimte voor herstel. Vaderlief vond het maar een softe aanpak en was er niet gerust op.

De arts als supermens
Het is bekend dat bijvoorbeeld huisartsen bij bosjes last hebben van chronische stress en vaak langere tijd op het randje van een burn-out balanceren voor ze instorten onder de hoge werkdruk en lange dagen en vooral de administratieve rompslomp. Alle goede adviezen om beter met stress om te kunnen gaan die ze aan hun patiënten geven, volgen ze zelf niet op. Een dokter is immers geen gewoon mens. Een dokter bezit kennis over het geheim van ziektes, hoe ze ontstaan en hoe ze verholpen moeten worden. De illusie ontstaat dat deze kennis hen vrijwaart van alle situaties waar gewone mensen last van kunnen hebben. Wanneer het dan mis dreigt te gaan doen ze maar al te vaak een greep in de medicijnkast.
Een opleiding tot arts is een zware studie waarbij veel van je gevraagd wordt vanaf het eerste moment dat de medicijnenstudie begint. De druk neemt alleen maar toe naarmate het kennisniveau toeneemt. Van artsen wordt verwacht dat het supermensen zijn en boven hun patiënten staan. Studeren, je hele leven lang, lange dagen waar je steeds met je volle aandacht bij de les moet zijn, de enorme verantwoordelijkheden, want de patiënten verwachten soelaas van jouw behandeling, is niet vol te houden. En vooral rationeel denken, want let op: voor emoties is geen plek. Daarnaast is het werk sterk hiërarchisch georganiseerd, met de specialist bovenaan de pikorde.

Een ziekenhuis is ook een competitieve omgeving waarin je je steeds moet bewijzen. Dat alles, gecombineerd met het steeds nauwere keurslijf waarin de farmaceutische industrie, tezamen met de zorgverzekeraars, artsen dwingen, maakt van het beroep arts een zware dobber. Geen wonder dat velen last hebben van chronische stress, vermoeidheid en onlustgevoelens.

Student; Is dit nou het leven waar ik van droomde?
De zoveelste, ooit vol enthousiasme met mooie idealen medicijnstudent, die voor de bijl gaat. Gedesillusioneerd en ontdaan van vertrouwen in een aantrekkelijke toekomst, moet de arts in opleiding met burn-out maar zien hoe hij of zij de balans weer terug kan vinden. Met een burn-out vraag je je af of de glans van het mooie van de genezer in spe, er voorgoed van af is of komt het idealisme en werkplezier weer terug na het herstel van de stress en burn-out?

Hoewel pa er weinig feducie in had, is het juist een prima idee om een tijdje ‘leuke dingen’ te gaan doen. Het gevoel van vrijheid, ontdaan van zware verantwoordelijkheden zorgt ervoor dat het stresslevel afneemt en er ruimte komt voor nieuwe inzichten en herstel.
Een goed doorgemaakte burn-out helpt een arts in te zien dat supermensen niet bestaan. De arts weet dan waar de handrem zit als deze weer eens over het randje dreigt te gaan. Het zorgt er ook voor dat artsen zich bewust worden van het belang van vrijheid om te doen waar je goed in bent en/of wilt worden. Het belangrijkste inzicht is misschien nog wel dat iedereen zelf verantwoordelijk is voor diens eigen gezondheid. Dat geldt voor de arts, net zo goed als voor de patiënt die zich tot een arts went.

Burn-out; epidemie of trend?
De vele individuele burn-out gevallen onder artsen duiden op de over-all burn-out van de gezondheidszorg. Het hoge ziekteverzuim juist onder artsen en medisch personeel is een epidemie. Worden we opgezadeld met een zwak labiel zootje zorgverleners? Of duidt de burn-out trend erop dat de gezondheidszorg uit balans is en hoog nodig van richting moet veranderen? Mensen zijn geen chemische fabriekjes die met standaard behandelprotocollen beter gemaakt kunnen worden, zoals de zorgverzekeraars graag zouden zien. De verdienmodellen van farmacie en verzekeraars mogen niet voorop staan bij de aanpak van stress en burn-out.

Alle burn-outs op een stokje
De menselijke maat moet terug komen. Ik hoop toch zo dat artsen hun behandelvrijheid weer claimen en zieke mensen gaan coachen om weer gezond te worden. Met aandacht voor de hele mens, begrip voor emotionele processen en hun weerslag op het lichaam en ruimte voor natuurlijke ondersteuning van het lichaam.
Het is niet voor niets dat juist bij stressklachten en burn-out mensen hun heil zoeken bij een goede coach, massage-therapie, mindfullness oefeningen, acupunctuur, voedingssupplementen en andere natuurlijke geneesmethoden. Een arts die door een burn-outproces gegaan is, heeft een belangrijke leerschool doorgemaakt die hem dichter bij zichzelf en zijn of haar patiënten brengt! Nu nog een minister die begrijpt dat de artsen vakmensen zijn die je niet voor hoeft te schrijven hoe ze hun vak uit moeten oefenen en die daarmee de macht van de verzekeraars durft te breken en het werkplezier terug geeft aan de arts en zijn team!

Marina Schriek

Meer over het proces van burn-out en een persoonlijke aanpak om weer balans, werkplezier en levensgeluk te hervinden, staat in mijn eerste boek: Gefeliciteerd met je burn-out. Voor persoonlijke begeleiding bij burn-out kunt u een afspraak maken voor een intakegesprek. Mail of +31 (0)168 48 1717 Of ga naar de contactpagina en laat daar uw bericht achter.